14 shkurti, i njohur në mbarë botën si Dita e Shën Valentinit, sot festohet si dita e dashurisë dhe e dhuratave romantike. Por pak kush njeh historinë e vërtetë që fshihet pas kësaj date.
Nga Perandoria Romake tek legjenda e dashurisë
Sipas burimeve historike, festa lidhet me figurën e Shën Valentini, një prift i krishterë që jetoi në shekullin e tretë gjatë sundimit të Perandori Klaudi II në Perandoria Romake.
Legjenda thotë se Klaudi II kishte ndaluar martesat për ushtarët e rinj, duke besuar se burrat beqarë ishin luftëtarë më të mirë. Shën Valentini, duke mos qenë dakord me këtë urdhër, vazhdoi të celebronte martesa në fshehtësi. Për këtë arsye, ai u arrestua dhe më 14 shkurt u ekzekutua, duke u kthyer më vonë në simbol të dashurisë dhe sakrificës.
Nga festë pagane në traditë moderne
Disa historianë e lidhin këtë datë edhe me festën pagane romake Lupercalia, e cila festohej në mes të shkurtit dhe simbolizonte pjellorinë dhe pastrimin shpirtëror. Me përhapjen e krishterimit, kjo festë u zëvendësua me përkujtimin e Shën Valentinit.
Në Mesjetë, veçanërisht në Angli dhe Francë, u përhap besimi se 14 shkurti ishte dita kur zogjtë fillonin çiftëzimin, duke e lidhur natyrshëm datën me dashurinë romantike.
Si u kthye në festë globale?
Me kalimin e shekujve, Dita e Shën Valentinit u shndërrua në një traditë botërore. Kartolinat e para të dashurisë u shfaqën në shekullin XIX, ndërsa sot kjo ditë shoqërohet me lule, çokollata dhe dhurata simbolike.
Edhe në Shqipëri, 14 shkurti festohet gjerësisht nga çiftet e reja, por edhe si një ditë për të shprehur dashurinë ndaj familjes dhe miqve.